Torben Pryds Pedersen: ကွမ်တမ်ခေတ်၏အနာဂတ်စာဝှက်လုံခြုံမှုအနာဂတ်
မျက်မှောက်ခေတ် cryptography သည်ငယ်ရွယ်သောသိပ္ပံနည်းကျစည်းကမ်းချက်တစ်ခုဖြစ်နေဆဲဖြစ်သော်လည်း၎င်း၏သမိုင်းကြောင်းသည်သိသာသောပုံစံကိုပြသသည်။ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအများစုသည်လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း (သို့) ဆယ်စုနှစ်များကပင်ပြုလုပ်ခဲ့သောသုတေသနအပေါ်အခြေခံသည်။ လှုပ်ရှားမှု၏ဤရေခဲမြစ်အရှိန်အဟုန်ဘို့ကောင်းသောအကြောင်းပြချက်ရှိပါတယ်။ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့်ကာကွယ်ဆေးများသည်နှစ်ပေါင်းများစွာဈေးကွက်သို့မရောက်ရှိမီနှစ်ပေါင်းများစွာတိတိကျကျစမ်းသပ်မှုများပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ cryptography application များသည်သက်သေပြပြီးစေ့စေ့စပ်စပ်ဆန်းစစ်လေ့လာသည့်နည်းလမ်းများအပေါ်အခြေခံရမည်။
Blockchain သည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည်။ Bitcoin အပေါ် Satoshi Nakamoto ရဲ့အလုပ်ဟာဖြစ်ခဲ့သည် အခြေခံမူ၏လျှောက်လွှာ ၁၉၈၀ ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် David Chaum မှပထမဆုံးဖော်ပြခဲ့သည်။ အလားတူပင်၏မကြာသေးမီကတပ်ဖြန့် ပါတီစုံကွန်ပျူတာ ပုဂ္ဂလိကသော့များလုံခြုံမှုအတွက် (MPC) သို့မဟုတ် တံဆိပ်ခတ် – လေလံလေလံ တစ်ချိန်တည်းမှာဖွံ့ဖြိုးပြီးစိတ်ကူးများကိုအသုံးပြုပါ။ ယခုခေတ်ကွန်ပျူတာများအတွက်ကွမ်တမ်စက်များ၏ခြိမ်းခြောက်မှုသည်ယခုအခါပိုမိုအားကောင်းလာပြီးပိုမိုအားကောင်းသည့် cryptography ပုံစံများကိုလိုအပ်လာပြီဖြစ်သည်။
Torben Pryds Pedersen သည် Concordium ၏နည်းပညာအရာရှိချုပ်ဖြစ်ပြီး Cryptomathic ၏ R&D ဌာန၏အကြီးအကဲဖြစ်သည်။
ကွမ်တန်ကွန်ပျူတာများသည်ယနေ့စာဝှက်ခြင်းနည်းလမ်းများကိုချေဖျက်နိုင်စွမ်းရှိမရှိအတိအကျမသိနိုင်ပါ။ သို့သော်လက်ရှိတွင်ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခုတည်းကကွမ်တန်တိုက်ခိုက်မှုကိုခံနိုင်လောက်အောင်အားကောင်းသည့်သက်သေပြနိုင်မည့်အခြားနည်းလမ်းများဖွံ့ဖြိုးရေးတွင်ကျယ်ပြန့်သောအလုပ်တစ်ခုကိုမောင်းနှင်နေသည်။
ချုံ့ထားသောအချိန်ဇယား
ရှိပြီးသားစာဝှက်ခြင်းနည်းလမ်းများအတွက်အစားထိုးရှာဖွေခြင်းသည်အသေးအဖွဲကိစ္စမဟုတ်ပါ။ လွန်ခဲ့သောသုံးနှစ်တာကာလအတွင်းအမျိုးသားစံချိန်စံညွှန်းနှင့်နည်းပညာအင်စတီကျု (NIST) သည်အခြားရွေးချယ်စရာ algorithms များ၊ သို့မဟုတ် cryptographic system ၏ကျောရိုးကိုသုတေသနပြုရန်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ယခုနှစ်ဇူလိုင်လတွင်အဆိုပြုလွှာ ၁၅ ခု၏စာရင်းကိုကြေငြာခဲ့သည် စီမံကိန်း ကွမ်တန်ခုခံနိုင်သည့်စာဝှက်စနစ်စံနှုန်းများကိုရှာဖွေသည်။
သို့သော်ဤအဆိုပြုချက်များစွာသည်အလုပ်မရသောသော့အရွယ်အစားများသို့မဟုတ်အလုံးစုံထိရောက်မှုကြောင့်ဆွဲဆောင်မှုမရှိပါ။ ထိုထက်မကသောအချက်များသည်အချိန်စမ်းသပ်မှုကိုသူတို့ခံနိုင်ရည်ရှိစေရန်လုံလောက်သောစစ်ဆေးမှုနှင့်စစ်ဆေးမှုခံယူရမည်။
ကျနော်တို့ဒီinရိယာ၌နောက်ထပ်ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုကိုမြင်ရပါလိမ့်မယ်သေချာပါတယ်။ သို့သော်ပိုမိုကောင်းမွန်သော cryptographic algorithms ကိုတည်ဆောက်ခြင်းသည်ပဟေofိတစ်ခုတည်းဖြစ်သည်။ အခြားရွေးချယ်စရာတစ်ခုသတ်မှတ်ပြီးသည်နှင့်ယခင် application များအားလုံးကိုစံအသစ်သို့အဆင့်မြှင့်တင်ရန်အလုပ်ပိုကြီးသည်။ ၎င်းသည်နယ်ပယ်ကျယ်ပြန့်သည်။ အင်တာနက်တစ်ခုလုံး၊ ဘဏ္allာရေးအားလုံးနှင့် blockchains များတွင်အသုံးပြုမှုအားလုံးနီးပါးကိုဖုံးအုပ်ထားသည်။
လုပ်ငန်းတာဝန်၏အတိုင်းအတာအရလက်ရှိဒေတာများကိုပြောင်းရွှေ့ရန်အစီအစဉ်များနှင့်အစီအမံများသည်ကွမ်တန်ခြိမ်းခြောက်မှုသည်လက်တွေ့မဖြစ်မီကြာမြင့်စွာကတည်းကရှိသင့်သည်။
Self- အချုပ်အခြာအာဏာဒေတာအတွက်ဒစ်ဂျစ်တယ်လက်မှတ်ပေါင်း
အစိုးရများနှင့်ဘဏ်အဖွဲ့အစည်းများသည်နုံမဟုတ်ပါ။ အရ 2020 ကုလသမဂ္ဂ E-Government စစ်တမ်း၊ အဖွဲ့ဝင်အစိုးရများ၏ ၆၅% သည်အေဂျင်စီ၏ကိုယ်ပိုင်မက်ထရစ်များအရဒီဂျစ်တယ်ခေတ်တွင်အုပ်ချုပ်မှုကိုအလေးအနက်စဉ်းစားနေကြသည်။ Personal data privacy သည်တိုးပွားလာသောစိုးရိမ်ပူပန်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ e-Government application များအတွက်ဖွံ့ဖြိုးရေးအစီအစဉ်တွင်အချက်အလက်ကာကွယ်မှုယန္တရားများနှင့်ဒီဂျစ်တယ်လက်မှတ်များအတွက်နည်းလမ်းများပါ ၀ င်ခြင်းအားဖြင့်ထင်ဟပ်နေသည်။
ဒီဂျစ်တယ်လက်မှတ်များနောက်ကွယ်ရှိနည်းပညာကိုအစိုးရများကယေဘုယျအားဖြင့်ကောင်းစွာနားလည်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့်, ဥရောပ၌, eIDAS စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းအရအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများရှိအဖွဲ့အစည်းများသည်အီလက်ထရောနစ်လက်မှတ်များအတွက်အရည်အချင်းပြည့်မီသောစံနှုန်းများ၊ အရည်အချင်းပြည့်ဝသောဒစ်ဂျစ်တယ်လက်မှတ်များနှင့်အခြားအရောင်းအ ၀ ယ်ပြုလုပ်မှုဆိုင်ရာအချက်အလက်များအားအကောင်အထည်ဖော်ရန်တာ ၀ န်ရှိသည်။ သို့သော်လည်းရှိပါတယ် အသိအမှတ်ပြုမှု ဥရောပသမဂ္ဂ၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့်ကွမ်တန်ကွန်ပျူတာခြိမ်းခြောက်မှုမှကာကွယ်ရန်နောက်ဆုံးသတင်းများလိုအပ်လိမ့်မည်။
ကိုယ်ရေးကိုယ်တာအချက်အလက်များကိုကာကွယ်ရန်အတွက်နောင်လာမည့်နည်းလမ်းများအားအသုံးပြုသူများသည်မိမိတို့၏ကိုယ်ပိုင်အချက်အလက်များကိုပိုင်ဆိုင်ထားသည့်မူဖြင့်ထိန်းချုပ်လိမ့်မည်ဟုထင်ရသည်။ ဘဏ်လုပ်ငန်းကမ္ဘာ၌တည်၏ PSD2ဘဏ္financialာရေးအဖွဲ့အစည်းများကအချက်အလက်များကိုမည်သို့ပြုမူဆက်ဆံသည်နှင့် ပတ်သက်၍ ငွေပေးချေမှုညွှန်ကြားချက်သည်ဤနိယာမကိုဖြစ်ပေါ်စေသည်။ သုံးစွဲသူများသည်၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်အချက်အလက်များကိုမျှဝေရန်အခွင့်အရေးများကိုရရှိသည်နှင့်တပြိုင်နက်ဘဏ်လုပ်ငန်းအများအပြားတွင်အချက်အလက်မျှဝေရန်လွယ်ကူလာသည်။
Cryptography သည်ယနေ့အချိန်ကာလ၏ကိုယ်ပိုင်အချုပ်အခြာအာဏာနှင့်ဆိုင်သောအချက်အလက်များအတွက်အရေးပါသောအခန်းကဏ္ plays မှပါ ၀ င်သော်လည်းဤအယူအဆသည် Web 3.0 application များတွင်ပိုမိုပျံ့နှံ့လာလိမ့်မည်ဟုကျွန်ုပ်တို့ယုံကြည်သည်။ အကောင်းဆုံးကတော့အသုံးပြုသူများသည်မည်သည့် web 3.0 application ကိုမဆို အသုံးပြု၍ သူတို့၏အချက်အလက်များကိုအပြည့်အဝ interoperability နှင့်အသုံးပြုရလွယ်ကူစေရန်ထိန်းချုပ်လိမ့်မည်။
ပါတီစုံတွက်ချက်ခြင်းဖြင့်လုံခြုံရေးနှင့်ယုံကြည်မှုကင်းမဲ့ခြင်းကိုမြှင့်တင်ခြင်း
ဒီဂျစ်တယ်လက်မှတ်တွေများပြားလာသလိုပါပဲ၊ ပါတီစုံတွက်ချက်ခြင်းအတွက်လျှောက်လွှာတွေများလာလိမ့်မယ်။ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၃၀ ကသီအိုရီသက်သက်သာသာတည်ဆောက်ခြင်းမှသည် MPC ကိုလက်တွေ့ကမ္ဘာအသုံးချမှုများတွင်ပိုမိုအသုံးချလာသည်ကိုယခုကျွန်ုပ်တို့တွေ့မြင်နေရသည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ Unbound Tech, Sepior, Curv နှင့် Fireblocks အပါအဝင်အဖွဲ့အစည်းအဆင့်အဆင့်ပိုင်ဆိုင်မှုလုံခြုံရေးပလက်ဖောင်းများသည်ပုဂ္ဂလိကသော့များကိုလုံခြုံစေရန် MPC ၏မူကွဲအမျိုးမျိုးကိုအသုံးပြုနေသည်။
Blockchains များသည်သူတို့၏အစစ်အမှန်အလားအလာကိုမဖြည့်ဆည်းနိုင်သေးပါ။ ၎င်းကိုဆွဲဆောင်မှုရှိသောအသုံးပြုမှုကိစ္စများမရှိခြင်းကသက်သေပြနေသည်။
MPC ၏ကြီးမားသောလုံခြုံရေးအလားအလာကြောင့်ကျွန်ုပ်တို့သည်ဤနည်းပညာတိုးတက်မှုများကိုဆက်လက်မြင်တွေ့ရလိမ့်မည်။ ယုံကြည်မှုတစ်ခုချင်းစီအပေါ်မှီခိုမှုအားလျော့နည်းစေသည့်အတွက်၎င်းသည်ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုလျှော့ချရေးယုံကြည်မှု၏အခြေခံမူများနှင့်လည်းကိုက်ညီသည်။ အနာဂတ်၌လူပုဂ္ဂိုလ်တစ် ဦး တစ်ယောက်၏သီးသန့်သော့ကိုဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုလျှော့ချထားသည့်နေရာများတွင်သိမ်းဆည်းထားနိုင်သော်လည်းအသုံးပြုသူကတောင်းဆိုသောအခါချက်ချင်းဖြန့်ကျက်နိုင်သည်။
တစ် ဦး ချင်းစီနှင့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် blockchains
Blockchain နည်းပညာသည်ရင့်ကျက်သောအနေအထားတွင်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်သီအိုရီအရတစ် ဦး ချင်းစီနှင့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည်၎င်းတို့၏အချက်အလက်များကိုထိန်းချုပ်ရန်ကူညီရန်သိသာထင်ရှားသည့်ကတိတစ်ခုပေးသည်။ သို့သော်ဤအချက်သည်ယနေ့ခေတ် blockchains နှင့်ဆက်စပ်နေသောဖြန့်ဝေထားသော ledger နည်းပညာများသည်သူတို့၏အစစ်အမှန်အလားအလာကိုမဖြည့်ဆည်းနိုင်သေးပါ။
သို့သော်ထိုကဲ့သို့သောဒီဂျစ်တယ်လက်မှတ်ပေါင်းနှင့်ပါတီစုံကွန်ပျူတာအဖြစ် cryptography ၏အခြားအသုံးပြုမှုများ၏ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်၏အလငျး၌, blockchain နည်းပညာကိုသိသိသာသာတိုးတက်လာပိုမိုထိရောက်နှင့်သုံးစွဲနိုင်ဖြစ်လာလိမ့်မည်ဟုမျှော်လင့်ထားရန်ကျိုးကြောင်းဆီလျော်ခြင်း – ထို့ကြောင့်လာမည့်နှစ်များတွင်ပိုမိုဆွဲဆောင်နိုင်။
Blockchains များ၏အယူအဆသည်ကွမ်တန်ကွန်ပျူတာများမှခြိမ်းခြောက်ခြင်းမဟုတ်ပါ။ Blockchains များသည်ပထမ ဦး ဆုံးအချက်အလက်များအားလုံခြုံစွာမှတ်ပုံတင်ရန် (သို့မဟုတ်အချက်အလက်များ၏ကြေငြာချက်) ကိုသုံးသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် blockchains ၏အခြေခံလုပ်ဆောင်နိုင်မှုကို (မှတ်ပုံတင်ထားသောအချက်အလက်များ၏မပြောင်းလဲနိုင်သောအရာ) နှင့်ကွမ်တမ်ခေတ် (secure hash) တွင်လုံခြုံမှုရှိသော cryptographic primitives နှင့်မည်သို့လုံခြုံမှုရှိကြောင်းယခုကျွန်ုပ်တို့သိပြီးဖြစ်သည်။ နှင့်ဒီဂျစ်တယ်လက်မှတ်အစီအစဉ်များ) ။
သို့သော်ပိုမိုအဆင့်မြင့်သော protocol များကိုပိုမိုထိရောက်သောနည်းလမ်းဖြင့်ကိုင်တွယ်ရန်ပိုမိုလုပ်ဆောင်ရန်လိုအပ်ပြီး blockchain ကိုပိုမိုထိရောက်စေရန် cryptographic primitives ၏လုံခြုံရေးနှင့်ထိရောက်မှုကိုစဉ်ဆက်မပြတ်တိုးတက်အောင်လုပ်ရန်လိုအပ်သည်။
ဤအချက်များအရကျွန်ုပ်တို့သည်ဖြန့်ဝေထားသောစနစ်များတဖြည်းဖြည်းတိုးတက်လာသည်ကိုတွေ့ရလိမ့်မည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည်လက်ရှိ cryptographic algorithms ၏ကောင်းသောနှင့်ကောင်းမွန်သောဂုဏ်သတ္တိများကိုဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားလိုပြီးလိုအပ်ပါကတဖြည်းဖြည်းအဆင့်မြှင့်ပါလိမ့်မည်။ လက်ရှိဗားရှင်းအားမလုံခြုံမီအဆင့်မြှင့်တင်မှုတစ်ခုစီကိုကြိုတင်ကောင်းစွာလုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်သောကြောင့်ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကိုစီစဉ်ထားခြင်းအားအထူးဂရုပြုရမည်။
ထို့အပြင် blockchain-enabled ငွေပေးချေမှုစနစ်များသည်ခိုင်မာသည့်အလွန်မြင့်မားသော post-quantum လုံခြုံရေးနှင့်အတူအွန်လိုင်းလက်လီရောင်းချမှု၏အနာဂတ်တွင်သိသာထင်ရှားသောအခန်းကဏ္ play မှပါ ၀ င်နိုင်သည်။
cryptography အတွက်အသုံးပြုမှုမည်သို့ပင်ဖြစ်ပါစေအသုံးပြုသူအတွေ့အကြုံသည်မွေးစားခြင်းအတွက်အဓိကမောင်းနှင်အားဖြစ်လိမ့်မည်။ အသုံး ၀ င်မှုမရှိခြင်းသည်ယခုအချိန်အထိ cryptography application အများစုအတွက်ကြီးမားသောပြproblemနာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် blockchains များအတွက်လည်းမှန်ကန်သည်။ ပလက်ဖောင်းအများစုသည်အခြေခံအဆောက်အအုံဆိုင်ရာဖြေရှင်းနည်းများသာဖြစ်ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင်သုံးစွဲသူများအတွက်မြင့်မားသောပွတ်တိုက်အားပါဝင်သည်။
နောက်ဆုံးတွင် blockchain application များသည်အင်တာနက်နှင့်စမတ်ဖုန်း application များကဲ့သို့ယနေ့အသုံးဝင်သောဖြစ်လာရန်လိုအပ်သည်။ အသုံး ၀ င်မှုနှင့် quantum-proof security သည်အစိုးရ၊ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးနှင့် web 3.0 တို့၏အနာဂတ်အတွက်မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။
Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.